Inne sposoby wyrażania przyszłości

Z pewnością na zajęciach z języka angielskiego uczyliście się o czasie przyszłym future simple, czasami dochodząc do future progressive, a być może nawet do future perfect. Jednak nie wiem czy wiecie, ale cały ten czas żyliście w błędzie, bo tak na dobrą sprawę to czas przyszły w angielskim nie istnieje… 


Wiem, wiem, z pewnością pukacie się teraz w głowę z niedowierzaniem, ale pozwólcie mi to wyjaśnić! Gdyby spojrzeć na tę sprawę z gramatycznego punktu widzenia, to czasowniki istotnie nie mają formy oznaczającej przyszłość. To, co nazywamy czasem przyszłym to pewne konstrukcje wykorzystujące czasownik modalny will, które wyrażają postanowienia, decyzje podjęte tuż przed chwilą lub ogólne przypuszczenia. Z tym że, czasownik modalny will ma także inne funkcje niż określanie przyszłości (chociażby służy do wyrażenia irytacji z powodu czyjegoś uporczywego zachowania). Umownie mówimy o czasach Future, jednak angielski zna także wiele innych sposobów na przedstawianie przyszłości i to właśnie o tym chciałbym dzisiaj porozmawiać.


Present Simple


Tak, zgadza się, Present Simple może zostać użyty także do wyrażania przyszłości. Z reguły odnosi się wtedy do odgórnie ustalonych, niezmiennych rzeczy, chociażby takich jak: rozkłady jazdy, plany wycieczek, imprez czy konkretne, zaplanowane wydarzenia. Spójrzcie tylko na przykłady:

Tom retires in three years. — Tom za trzy lata przechodzi na emeryturę. (to jest już postanowione i nie możemy z tym nic zrobić)

You spend the first night of the trip in a hotel in London. Pierwszą noc wycieczki spędzicie w hotelu w Londynie. (taki jest plan wycieczki, obowiązuje on wszystkich i nie ulega modyfikacjom)

The coach leaves in ten minutes.Autokar odjeżdża za dziesięć minut. (według rozkładu jazdy)

The boys start school on Monday. Chłopcy zaczynają szkołę w poniedziałek. (zaplanowane, konkretne wydarzenie)


Present Progressive


Skoro jesteśmy przy czasie teraźniejszym, pomówmy jeszcze o Present Progressive, które również może odnosić się do zaplanowanych akcji. W tym przypadku są one z reguły przejawem naszej własnej inicjatywy i mogą ulec zmianie. Mogą być to także stałe, powtarzające się wydarzenia, zaś w przypadku niektórych czasowników wyrażających jakiś ruch (come, drive, fly, go, travel) lub przebywanie w danym miejscu (stay, remain), mogą odnosić się także do niezaplanowanych zdarzeń. Może kilka przykładów pozwoli to lepiej zobrazować.

I’m meeting Charlotte for lunch tomorrow. — Idę jutro z Charlotte na lunch (umówiliśmy się już jakiś czas temu LUB akurat jutro wypada ten dzień, kiedy chodzę z nią na lunch)

I’m taking an exam in October.W październiku piszę egzamin. (sam się na niego zapisałem)

We’re going to the theatre tonight. — Dziś wieczorem idziemy do teatru. (niekoniecznie dlatego, że robimy to co wieczór czy konkretnego dnia, ale być może dlatego, że była to nasza spontaniczna decyzja)

What are you doing next Saturday? — Co robicie w przyszłą sobotę? (jakie są wasze plany?)


Be going to


Present Progressive odnosi się do planów, które już w jakiś sposób są realizowane (zapisałem się na kurs, kupiliśmy już bilet do teatru itd.), dlatego, gdy chcemy mówić o zamiarach używamy konstrukcji be going to. Z reguły poczyniliśmy już jakieś kroki w celu zrealizowaniu naszych zamiarów, więc jest to coś pomiędzy will, które wyraża spontaniczne decyzje, a Present Progressive. Ponadto, be going to może oznaczać także jakieś przypuszczenie oparte na obserwacji zdarzenia dziejącego się w danym momencie (co ilustrują ostatnie dwa przykłady).

I’m going to buy a new bycicle. — Zamierzam kupić nowy rower. (ale w sumie nie wiem jeszcze jaki model i gdzie go kupię)

I’m not going to live here all my life. — Nie mam zamiaru mieszkać tutaj całe moje życie. (dlatego zacząłem przeszukiwać oferty mieszkań w Hiszpanii i sprawdzać ceny biletów)

Look out! We’re going to hit the car in the front. — Uważaj! Zaraz uderzymy w samochód przed nami. (bynajmniej nie mamy takiego zamiaru; tak może się stać, jeżeli nie będziesz uważać)

Look at those clouds! It’s going to rain. — Spójrz tylko na te chmury! Będzie padać. (zapowiada się na deszcz, niebo jest ciemne)

Na koniec, małe sprostowanie. Z reguły unika się łączenia konstrukcji be going to z czasownikami go i come, bo to po prostu brzydko wygląda (I’m going to go to the theatre…), dlatego w takich przypadkach używa się Present Progressive lub will.


Czasowniki modalne


Także niektóre czasowniki modalne (may, might, could) odnoszą się w jakimś stopniu do przyszłości, z tego względu, że wyrażają możliwość, że coś się może stać. Nie jest to jednak podyktowane obserwacjami teraźniejszości, są to nasze czyste przypuszczenia (mogą się one też odnosić do teraźniejszości!). Czasowniki te są raczej równoważne, różnice są niewielkie: may jest bardziej popularne w formalnych tekstach i nie może zaczynać pytań przypuszczających , natomiast might zwiększa naszą niepewność.

The peace conference may find a solution to the problem. — Konferencja pokojowa może znaleźć rozwiązanie tego problemu. (może, ale nie musi; jeśli kontekst jest oficjalny to may byłoby najlepszym wyborem)

She may/might/could very well come along a bit later. — Równie dobrze może przyjść trochę później. (a może i wcale)

Might/could he be waiting for us at the station? — Czyżby czekał na nas na stacji? (pytanie równoznaczne z Do you think he is waiting for us at the station?, may nie jest tutaj możliwe!)


Inne konstrukcje


Język angielski zna także inne wyrażenia odnoszące się do przyszłości. Krótko omówię kilka z nich.

  • be (just) about to — używane, gdy coś ma się wydarzyć lada moment, w bardzo bliskiej przyszłości, just jeszcze bardziej podkreśla tę natychmiastowość

I think the play is about to start now. — Myślę, że przedstawienie zaraz się rozpocznie. (właśnie gasną światła, kurtyna powoli się podnosi)

Hurry up. The coach is about to leave. — Pośpiesz się, autokar lada chwila odjedzie.

 

  • be on the point of — równoznaczne z wcześniejszą konstrukcją, odnosi się do najbliższej przyszłości; różnica tkwi w formie czasownika, który musi mieć końcówkę –ing

The company is on the point of signing the contract. — Firma lada moment podpisze kontrakt. (jest bliska podpisaniu kontraktu, niewiele brakuje, aby podpisanie kontraktu stało się faktem)

Mary is on the point of resigning.Mary jest bliska złożenia rezygnacji.

 

  • be on the verge of — tak jak powyższa konstrukcja odnosi się do najbliższej przyszłości i wymaga czasownika z końcówką –ing, jednak dodatkowo łączy się z takimi rzeczownikami jak: death (śmierć), tears (łzy), war (wojna), disaster (katastrofa) itp.

Paul’s doctor says he is on the verge of a nervous breakdown. — Jego doctor mówi, że Paul jest na skraju załamania nerwowego.

World’s smallest porpoise is on the verge of extinction. Najmniejszy morświn świata jest na skraju wyginięcia.

Her husband’s violent behaviour drove her to the verge of despair. — Agresywne zachowanie męża doprowadziło ją na skraj rozpaczy.

 

  • be to — konstrukcja używana w oficjalnym języku, odnosząca się do oficjalnych spotkań, rozporządzeń, ustaleń lub nakazów wydanych przez jakiś autorytet, organ władzy itp.

No one is to leave the building. — Nikt nie ma prawa opuszczać budynku. (zdarzył się jakiś wypadek i dla bezpieczeństwa mieszkańców nikt nie ma prawa wychodzić na zewnątrz)

You are not to stay up late. — Nie wolno ci siedzieć do późna. („synu, jutro masz zajęcia na 8 rano, więc masz iść spać wcześnie”)

The cinema is to close in November, it was announced. — Zgodnie z ogłoszeniem, kino zostanie zamknięte w listopadzie.

 

  • Be due to — znaczenie podobne do Present simple, tzn. odnosi się do rozkładów jazdy, planów podróży, spotkań, które mają się odbyć o określonej porze itp.

We’re due to meet in half an hour. — Mamy się spotkać za pół godziny.

The visitors are due to arrive at two. — Goście mają przyjść o drugiej.


Jak widzicie, język angielski oferuje wiele różnych sposobów na odniesienie się do przyszłości. Jedne bardziej, drugie mniej oczywiste. Najważniejsze, aby pamiętać o drobnych różnicach w znaczeniu, które mogą zmienić odbiór naszej wiadomości. Ale spokojnie, wszystko przychodzi z czasem.

Jeśli macie jakieś pytania lub propozycje na przyszłe wpisy — piszcie śmiało!


Materiały źródłowe

Eastwood J., Oxford Guide to English Grammar, 2002

McIntosh C., Cambridge Advanced Learner’s Dictionary (4th Edition), 2013

Side R., Wellman G., Grammar and Vocabulary for Cambridge Advanced and Proficiency, 2000

Thomson A.J., Martinet A.V., A practical English grammar, 1986

Vince M., Sunderland P., Advanced Language Practice, 2003

Walker E., Elsworth S., Grammar Practice for Upper Intermediate Students, 2000

Reklamy

Jedna myśl na temat “Inne sposoby wyrażania przyszłości

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s